Talaşlı imalat-İşlenebilirlik

İşlenebilirlik talaşlı imalat için önemli bir kavramdır. Kesici ucun seçimi, kesici aletin niteliği ve kesim süresi gibi konular için işlenebilirlik dikkate alınır

İşlenebilirliğin talaş kaldırma üzerindeki önemi
İşlenebilirlik, malzemenin üzerinden talaş kaldırılmasına olan yatkınlığı olarak tanımlanabilir.
İşlenme sırasında tamamen aynı makinelerde aynı kesim değişkenleriyle imalat yapıldığı zaman, farklı malzemelerin farklı özellikler gösterdiği görülür. Kimisi uzun sürekli talaş oluştururken, kimisi kesikli talaş kaldırır(dökme demir), kimisinin yüzeyi ek işleme gerek kalmayacak düzeyde pürüzsüzken diğerinin yüzeyi çiziklerle kaplı olabilir. Sıcaklığın yüksekliği oranında kesici uç ömründe azalma görülebilir.

İşlenebilirliği Etkileyen Faktörler
Malzemenin sertliği, sünekliği, yüzey gerilmeleri, iç yapıdaki alaşım metalinin türü, işleme öncesi malzemenin geçirdiği ısıl işlem gibi unsurlar işlenebilirliği etkiler.
Örneğin çelikte, içindeki karbon yüzdesi, çeliğin mukavemetini belirlemesinin yanında işlenebilirlik üzerinde de etkindir. Karbon yüzdesi yükseldikçe işlenebilirlik azalır. Vanadyum, Nikel gibi alaşım metallerin varlığı işlemeyi zorlaştırır.

İşlenebilirliği Artıran Alaşım Malzemeleri
Demir-çelikte içyapıda kükürt bulunması, talaş oluşumunu düzenler ve işlenebilirliği artırır. Kurşunun kesici uç üzerinde yağlayıcı etkisi vardır ve bu talaşlı imalatı kolaylaştırır. Azot ve fosfor da yapıda istenir.

Serbest kesme çeliği
Çelik uygulamalarında yüzey sertliği ya da gerilme mukavemetleri kritik değilse, işlenebilirliği yüksek malzemeler seçilmesine özen gösterilir. Düşük gerilim altındaki somunlar, kaldıraç kolları gibi alanlar buna örnektir. Genelde bu tür parçalarda DIN 15S20 kaliteli çelik ve orta karbonlu DIN 45S20 çeliği tercih edilmektedir.

İşlenirlik kıyasları
Talaşlı imalatın etkin uygulanabilmesi için seçilen malzemenin takım ucu, kesim hızı, besleme oranı gibi kesim değişkenleri iyi belirlenmelidir. Malzeme türleri arasında yapılan göreceli işlenebilirlik tabloları kesim parametrelerinin seçiminde imalatçıya yardımcı olurlar.
Tipik bir serbest kesim çeliği(AISI B1112) referans olarak alınarak İşlenebilirlik Oranı 1.0 olarak atanabilir.
İşlenebilirlik Oranı 1.0’dan küçük olan malzemelerin AISI B1112 çeliğine kıyasla daha zor işlenebildiği anlaşılmaktadır.
Örneğin standart demirin işlenebilirlik oranı 1.1 dir ve bu da;
B1112 çeliğine kıyasla %10 daha kolay işlenebildiği anlamına gelmektedir.

Diğer Değişkenlerin Etkisi
Gördüğümüz gibi her parametrenin işlenme üzerinde bir etkisi ve ağırlığı var.
İşlenmenin ekonomikliği ve çıktı miktarının artırılması adına işlenebilirlik kıyaslarının iyi yapılması başarılı sonuçlar verir.
Takım malzemesi: İşlenebilirlik azaldıkça kesici uç malzemesinin daha sert ve tok olması gerekecektir. Yüksek hız çeliğinden Karbürlere, kaplanmış karbürlülerden seramiklere dek geniş bir yelpazede seçim yapılır.

Takım geometrisi: Talaş kırıcının yeri, kesim açının doğru ayarlanması da işlenebilirliği artırıcı etki yapar.
Hızlar: Kesme hızı takım malzemesine ve iş parçasının işlenebilirliğine göre iyi dengelenmelidir. Hızın artırılması yüzey kalitesini artırırken kesme ucunun aşınmasına sebep olur. Bu da tolerans sınırları içinde kalmayı zorlaştırır.

Makinanın rijitliği:Eski makinaların yataklamaları zamanla aşınır ya da kesici uçlar sehim yapar hale gelebilir. Daha çok enerji harcanır. Titreşimin de artması makinede işlemeyi zor hale getirir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s


%d blogcu bunu beğendi: